Lutowanie jest najdawniejszym procesem spawalniczym. Jest to metoda łączenia materiałów która zapewnia połączenie o fizycznej ciągłości, wykonane spoiwem o temperaturze topnienia niższej od temperatury topnienia materiałów połączanych. Materiały dodatkowe stosowane w procesach lutowania to lut wraz z topnikiem lutowniczym, które są niezbędne do lutowania.

spawanie
Autor: Aiko, Thomas & Juliette+Isaac
Źródło: http://www.flickr.com
W procesie lutowania elementy łączone trzeba bezpośrednio przed lutowaniem dokładnie wyczyścić z warstwy tlenków, niemetalicznych powłok ochronnych, tłuszczu i z zabrudzeń. Przeprowadza się to w sposób automatyczny (szczotkowanie, piaskowanie, obróbka ścierna) lub sposobem chemicznym (trawienie i odtłuszczanie). Później już na wyczyszczone elementy nakłada się lut i topnik. Lut układany jest zazwyczaj w formie odpowiedniej kształtki bezpośrednio na szczelinie lutowniczej albo u wylotu szczeliny. Topnik z kolei w postaci płynu lub też pasty rozsmarowuje się na powierzchniach stykowych złącza a także bezpośrednio przylegających do nich powierzchniach części, a także nakłada się na kształtkę spoiwa.

Spoiwa zazwyczaj spotyka się w formie drutu, płytek, pałeczek, lub proszków. Składy spoiw określa norma DIN EN 29453.

Topnik to substancja chemiczna obniżająca temperaturę lutowia,hamująca jego utlenianie, pozwalająca na łatwiejsze rozprowadzenie i głębsze przedostanie się w porowate faktury metalu. Topniki mogą występować postaciami najczęściej żrących cieczy, specjalnie przygotowanych past lub postać stałą (np. kalafonia). Chlorek cynku rozpuszczony w wodzie, stosowany może być przy lutowaniu miejsc trudno dostępnych, zespalaniu metali gładkich posiadających niewielką porowatość struktury, lub przy czyszczeniu struktur.

Lutowaniu służy lutownica. Lutownica składa się z kolby służącej za uchwyt oraz grotu do lutowania, więc części mającej bezpośredni kontakt ze spoiwem. To najprostszy typ lutownicy. Istnieją również urządzenia z elektrodami do lutowania, gazowe w których możliwe jest lutowanie z grotem do lutowania jak również bez niego – elektrody rutylowo-celulozowe. W tym drugim przypadku grot zastępowany jest strumieniem gazu o wysokiej temperaturze. Inne ważne akcesoria to trzpienie do lutownicy.